Đầu - Mặt - Cổ

Hạch to và một số nguyên nhân

Hạch to và một số nguyên nhân dưới đây của các y bác sĩ bệnh viện Điện Qung Bạch Mai sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về Hạch . Hãy cùng tham khảo với bmr nhé !

Hạch to và một số nguyên nhân

Giới thiệu Hạch to là gì ?

Hạch có bản chất là các tổ chức bạch huyết có tác dụng bảo vệ cơ thể, đóng vai trò như các “barier” rào chắn giữ vai trò bắt giữ và thanh lọc các phần tử bệnh lý trong máu. Hạch có ở hầu hết mọi cơ quan, bộ phận trong cơ thể. Ở người khỏe mạnh bình thường thì hạch nhỏ, không sờ hoặc nhìn thấy. Hạch to là tình trạng khá phổ biến trong y học lâm sàng, đây là triệu chứng có thể gặp trong nhiều bệnh cảnh khác nhau, phần lớn là các bệnh lành tính. Một số trường hợp hạch to không rõ nguyên nhân, hạch to mà không có biểu hiện khác hoặc hạch to ở một người bệnh đã mắc những bệnh mạn tính khác như lao phổi, ung thư bất kỳ bộ phận não thì việc chẩn đoán bản chất hạch là rất cần thiết. Có thể chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết để làm hạch đồ.

Hạch hố thượng đòn trái Hạch hố nách do K tuyến giáp di căn

Vị trí hạch

Thường hạch to ở dưới hàm, sau tai, hai bên cổ dọc theo cơ ức đòn chũm, hạch ở hố thượng đòn, hố nách, dưới da vùng bẹn, vùng khoeo chân. Ít gặp khi gặp hạch to ở vùng khuỷu. Trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao (CTscanner, MRI, PETCT…) còn có thể thấy hạch trong trung thất (lồng ngực), hạch rốn gan, bờ cong dạ dày, dọc động mạch chủ bụng hay hạch trong tiểu khung. Có thể thấy hạch to ở một bên hoặc hai bên. Trường hợp có hạch to ở nhiều vị trí thường liên quan đến bệnh lý hạch hệ thống như u lymphô Hodgkin hoặc NonHodgkin.

Nguyên nhân hạch to

Hạch viêm cấp tính.

  • Viêm nhiễm gây sưng tấy một vùng.

Đây là nhóm nguyên nhân gây hạch to thường gặp nhất trong lâm sàng. Thường ở những vùng có hạch bạch huyết chi phối, khi bị viêm nhiễm hạch này sẽ sưng lên. Thí dụ viêm họng  gây hạch to ở dưới hàm. Nhọt dưới đùi có nhọt ở bẹn, bắp chuối: zona ở ngực có hạch ở nách… hạch ở đây  cũng có tính chất của một viêm nhiễm: sưng, nóng, đỏ, đau. Mật độ thường chắc. Số lượng ít, chỉ một hai hạch, di động được và không dính vào nhau. Hạch có thể tiến triển làm mủ gây loét, nhất là khi bị bẩn, ở những chỗ bị cọ xát nhiều như hố nách.

  • Một số bệnh số phát ban thành dịch

Như bệnh  đăng gơ, bệnh rubêôn. Hạch nổi ban đỏ khắp người, đau các đầu xương, sốt. Bệnh gây thành dịch, lành tính. Khi khỏi bệnh hạch cũng lặn, nhưng thường sau một thời gian lâu mới hết.

  • Hạch do cơ địa

Thường thấy ở một số người gầy yếu, sức khoẻ toàn thân kém. Hạch thường ở bẹn, nhỏ, di động dễ, không đau. Mật độ chắc. Hạch sẽ hết khi sức khoẻ toàn thân khá hơn, không cần điều trị gì.

  • Hạch trong bệnh giang mai

Giai đoạn đầu, hạch nổi to gần chỗ xâm nhập của xoắn trùng, thường là ở bẹn. Thường có 4 5 hạch nhỏ, rắn, di động, không đau. Giai đoạn II, hạch có thể gặp ở tất cả mọi nơi trong cơ thể và to hơn.

Hạch lao

Lúc đầu, thường hạch ở hai bên cổ, trước và sau cơ ức đòn chũm, sau mới lên hạch sau gáy, hố thượng đòn, ít khi gặp hạch to ở nách và bẹn. Hạch nổi thành từng chuỗi tương tự như chuỗi tràng hạt. Cũng có khi chỉ có một hạch to nổi lên một bên cổ.

Ban đầu hạch thường chắc nhẵn, dễ di động không đau. Về sau có nhiều hạch dính vào nhau hoặc dính vào da phía trên nên di động khó khăn hơn. Lúc này hạch đã có thể bã đậu hoá nên mềm và to nhanh hơn. Hạch bã đậu có thể thủng ra ngoài da gây một lỗ rò rất lâu lành làm miệng lỗ rò nham nhở, màu hơi tím, luôn chảy ra một thứ nước vàng xanh, lổn nhổn trắng như bã đậu.  Khi lỗ rò gắn miệng, để lại một vết sẹo nhăn dúm rất xấu. Cũng có thể hạch không bã đậu hoá mà vôi hoá nên bé lại và mật độ rắn.

Hạch ung thư

  • Ung thư hạch (lymphosarcoma)

Thường hạch to, mật độ rắn, ít di động vì dính vào tổ chức ở sâu. Có thể là những hạch riêng lẻ nhưng cũng có khi dính vào nhau thành từng đám. Có thễ có những triệu chứng đi kèm theo như phù, đau chung quanh chổ hạch to do thần kinh, mạch máu bị chèn ép. Chẩn đoán quyết định bằng sinh thiết hạch thấy tế bào ung thư.

  • Ung thư di căn vào hạch

Các khối ung thư thường di căn theo nhóm hạch vùng, ví dụ ung thư  vú có di căn hạch nách, ung thư tử cung, dương vật di căn hạch bẹn, ung thư phổi di căn hạch trung thất và thượng đòn, ung thư vòm di căn hạch vùng cổ….

Hạch tập trung thành chuỗi với bờ không đều, cấu trúc không đồng nhất do ung thư tuyến giáp di căn
  •   Bệnh bạch cầu (leucemia)

Bệnh bạch cầu mạn tính thể lymphô thường thấy hạch to nhiều nơi, cả hai bên. Thể  tích thay  đổi, có  thể to bằng quả quít. Bề mặt đều, nhẵn, mật độ chắc,  độc lập đối với nhau và di động dễ dàng. Giới hạn hạch rõ rệt vì không dính vào nhau và các mô xung quanh. Chẩn đoán bằng xét nghiệm máu và nếu cần, chọc dò tuỷ.

Bạch cầu cấp tính thường thấy hạch ít và nhỏ hơn, thường nổi nhiều ở dưới hàm và cổ. Cũng di động dễ dàng, mật độ chắc, kèm theo sốt, thiếu máu chảy máu nhiều nơi. Chẩn đoán bằng  xét nghiệm máu thấy  bạch cầu tăng cao và có nhiều bạch cầu non. Có khi phải chọc dò tuỷ xương  để quyết định chẩn đoán.

  •  U lymphô Hodgkin và NonHodgkin

Hạch thường nổi đầu tiên ở hố thượng đòn, hay gặp ở bên trái, kích thước có thễ nhỏ như hạt táo cũng có thể to như quả cam. Lúc đầu các hạch mọc riêng rẽ nên dễ nắn, giới hạn rõ rệt. Về sau các hạch có thể  dình vào nhau thành đám. Ít khi bị loét  gây lỗ  rò ngoài da. Không đau hơi rắn. Bệnh thường gặp ở người lớn, tiến triển thành từng đợt. Mỗi đợt người  bệnh thường sốt, ngứa và hạch mọc nhiều hơn. Thử máu có thể  thấy bạch cầu  ưa axit tăng cao. Cần chú ý tìm hạch ở nội tạng  như trung thất, mạc treo. Chẩn đoán xác định bằng sinh thiết hạch

Video Hạch to và một số nguyên nhân

Trung tâm điện quang BMR

"Trung tâm điện quang chẩn đoán hình ảnh y khoa BMR – Chuyên cung cấp các thông tin, tài liệu y khoa trong và ngoài nước. #bmr #trungtamdienquangbmr #chuandoanhinhanhykhoa #tailieuykhoa Thông tin liên hệ Website: https://bmr.edu.vn/ Địa chỉ: 136 P. Kim Hoa, Phương Liên, Đống Đa, Hà Nội Mail: bmr.edu.vn@gmail.com"

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button