Quy trình chụp X quang tuyến vú sàng lọc

Viết bởi Bs.Lưu Hồng Nhung

 

Chẩn đoán xác định ung thư vú chủ yếu dựa vào bộ ba kinh điển: triệu chứng lâm sàng, chụp X quang tuyến vú và xét nghiệm tế bào học. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ và Mạng lưới Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cũng đưa ra khuyến cáo tương tự với Trường Sản và Phụ Khoa Hoa kỳ về việc sàng lọc ung thư vú. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cũng kêu gọi chụp tuyến vú 1 – 2 năm/lần bắt đầu từ độ tuổi 40.

Hướng dẫn qui trình chụp vú sàng lọc chẩn đoán sớm ung thư vú

Đối tượng sàng lọc

– Phụ nữ trên 40 tuổi.

– Các trường hợp nghi ngờ có khối u vú, kể cả nam giới (1% các trường hợp)

– Các trường hợp có tiền sử người thân trong gia đình đã từng bị ung thư vú, phụ nữ không có con hoặc có con đầu sau 30 tuổi.

Thời điểm chụp tuyến vú

– Nửa đầu chu kì kinh nguyệt, hoặc bất kỳ ngày nào ở phụ nữ mãn kinh.

Quy trình chụp tuyến vú

– Tư thế chụp: thường chụp ở tư thế chếch (MLO) và tư thế thẳng (CC). Trong một số trường hợp, để bộc lộ rõ hơn tổn thương có thể phối hợp thêm các tư thế khác.

– Kết quả được đọc và hội chẩn bởi bác sỹ chuyên khoa về tuyến vú.

– Trường hợp cần thiết sẽ được làm các xét nghiệm cần thiết bổ sung như siêu âm, chụp MRI hoặc sinh thiết

Kết quả chụp tuyến vú

Dựa theo những hình ảnh thu được, kết quả chụp tuyến vú được phân tích và kết luận theo theo tiêu chuẩn BIRADS của Hoa Kỳ, gồm 6 nhóm hình thái:

BIRADS 1: không phát hiện ra tổn thương.

BIRADS 2: tổn thương có tính chất lành tính.

BIRADS 3: tổn thương nghi ngờ lành tính

BIRADS 4: tổn thương nghi ngờ ác tính

BIRADS 5: tổn thương có tính chất ác tính.

BIRADS 6: tổn thương đã được khẳng định ác tính bằng kết quả giải phẫu bệnh.

Với kết quả BIRADS 1 hoặc 2, chỉ cần theo dõi định kỳ, không cần làm thêm các xét nghiệm. Với kết quả BIRADS 3 thì cần thực hiện các thăm khám, xét nghiệm bổ sung, đặc biệt là sinh thiết. Các kết quả BIRADS 4, 5, 6 cần can thiệp ngoại khoa và các phương pháp phối hợp.

Kỹ thuật chụp X quang tuyến vú

Chụp X quang tuyến vú (mamography) là phương pháp chụp X quang đặc biệt, dùng một lượng tia X rất nhỏ để ghi hình ảnh chi tiết của tuyến vú nhằm phát hiện đặc điểm những khối u vú ngay cả khi chưa sờ thấy khi thăm khám. Mục đích của việc chụp phim nhằm phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm.

Tư thế chụp X quang tuyến vú Hình ảnh chụp X quang tuyến vú

 

Nhiều nghiên cứu cho thấy sàng lọc bằng kỹ thuật chụp vú giúp giảm tỷ lệ tử vong của ung thư vú khoảng 30%. Chụp vú đã trở thành một thăm khám định kỳ không thể thiếu trong việc bảo vệ sức khỏe phụ nữ ở những nước phát triển.

Để có được giá trị chẩn đoán tối ưu nhất thì việc đầu tiên là kỹ thuật chụp tuyến vú phải đạt tiêu chuẩn và chính xác, từ đó bác sỹ mới có thể phát hiện được ra các tổn thương trong tuyến vú.